درگذشت بیژن اشتری مترجم و نویسنده 18 خرداد 1404 + علت فوت
درگذشت بیژن اشتری مترجم و نویسنده 18 خرداد 1404 به همراه علت فوت ایشان را در ادامه این بخش از تهران کیوسک می خوانید، با ما همراه باشید.
درگذشت بیژن اشتری
بیژن اشتری، مترجم کتابهای سرخ در ۶۴ سالگی درگذشت.
بیژن اشتری، مترجم عصر ۱۸ خرداد در خانه خود از دنیا رفت. بیژن اشتری متولد. ۱۳۳۹ بود که دهها کتاب مهم تاریخی و سیاسی را ترجمه کرد.
آثاری که به کمونیست، توتالیتاریسم و شکلهای گوناگون دیکتاتوری در جهان ارتباط داشت.
اشتری سالهای طولانی نقد فیلم مینوشت که در مجله «دنیای تصویر» منتشر می شد.
کتابهایی مانند «لنین»، «تروتسکی، کاهن معبد سرخ»، «بوخارین»، «استالین» و «چائوشکسو» بخشی از ترجمههای او بودند. بیژن اشتری در زمان مرگ ۶۴ ساله بود.
بیوگرافی بیژن اشتری
بیژن اشتری یکی از چهرههای برجستهی حوزه ترجمه، نقد سینما و نویسندگی در ایران بود که آثار و فعالیتهایش تأثیر قابلتوجهی بر ادبیات سیاسی و تحلیل تاریخی معاصر ایران گذاشت.
او با قلمی دقیق، روشن و گاه تلخ، نقش مهمی در معرفی آثار مهم تاریخنگاری و سیاستپژوهی به مخاطب فارسیزبان داشت.
زندگینامه و تحصیلات بیژن اشتری
بیژن اشتری در سال ۱۳۳۹ (برخی منابع ۱۳۴۲) در ایران متولد شد.
او در رشته میکروبشناسی از دانشگاه تهران فارغالتحصیل شد، اما علاقهاش به ادبیات، سینما و علوم سیاسی، مسیر زندگی حرفهایاش را به سمت روزنامهنگاری، ترجمه و نویسندگی سوق داد.
فعالیت در حوزه نقد و روزنامهنگاری بیژن اشتری
در دهههای ۶۰ و ۷۰، بیژن اشتری بهعنوان منتقد سینما در نشریات مطرحی چون دنیای تصویر، اخبار، انتخاب و جام جم فعالیت می کرد.
او در مجله دنیای تصویر مسئول صفحه “تازهها” بود؛ بخشی که به بررسی آثار روز سینمای جهان میپرداخت و بین علاقهمندان سینما محبوبیت زیادی داشت.
ترجمه آثار تاریخی و سیاسی بیژن اشتری
شهرت اصلی بیژن اشتری به ترجمههای تأثیرگذارش در حوزه تاریخ سیاسی معاصر بازمی گردد.
او طی دو دهه پایانی عمرش تمرکز خود را بر ترجمه کتابهایی گذاشت که به بررسی سرنوشت دیکتاتورها، تحولات سیاسی قرن بیستم و چرایی و چگونگی فروپاشی نظامهای اقتدارگرا میپرداختند.
برخی از معروفترین ترجمههای او عبارتاند از:
چرا ملتها شکست میخورند (دارون عجماوغلو و جیمز رابینسون)
دیکتاتورها چگونه سقوط میکنند؟
استالین، درباریان و دیکتاتوری او
صدام حسین
قذافی
نیکلای چائوشسکو
آدولف هیتلر و ساختار فاشیسم
پوتین و دیکتاتوری نوین روسیه
ترجمههای اشتری با نثری روان، دقیق و در عین حال متعهد به متن اصلی شناخته میشدند.
او نهتنها واژهها، بلکه فضای ذهنی نویسنده را بهدرستی به زبان فارسی منتقل می کرد.
مخاطبان آثار او اغلب روشنفکران، دانشجویان، روزنامهنگاران و پژوهشگران حوزه علوم سیاسی و تاریخ بودند.
نقدهای اجتماعی و دیدگاه های او
بیژن اشتری شخصیتی منتقد، صریح و کمحاشیه داشت. او همواره نسبت به وضعیت سیاست، فرهنگ، فساد و سانسور در ایران موضعگیریهای مشخصی داشت، اگرچه بیشتر نقدهایش را در لابهلای ترجمهها یا مصاحبههای گاهبهگاه بیان میکرد.
او معتقد بود مطالعه تاریخ دیکتاتورها به درک بهتر نظامهای سیاسی امروز کمک میکند و راهی برای تحلیل وضعیت حکومتها و آینده آنها فراهم میسازد.
سبک و رویکرد ترجمه بیژن اشتری
یکی از ویژگیهای برجسته آثار بیژن اشتری، رویکردش به ترجمه بود.
او بهجای ترجمه صرف کلمات، به انتقال مفهوم و روح متن توجه داشت. ترجمههای او غالبا با پیشگفتار یا یادداشتهایی همراه بود که به زمینه تاریخی اثر، وضعیت نویسنده و تطبیق آن با شرایط جهان معاصر میپرداخت.
علت فوت بیژن اشتری
بیژن اشتری در تاریخ ۱۸ خرداد ۱۴۰۴، در سن حدود ۶۵ سالگی، بر اثر ایست قلبی درگذشت.
خبر درگذشت او با واکنشهای گستردهای از سوی جامعه فرهنگی و رسانهای ایران روبهرو شد.
بسیاری از نویسندگان، مترجمان و دوستداران کتاب، او را از صداهای روشنفکر و آگاهیبخش ایران دانستند که جای خالیاش بهسادگی پر نخواهد شد.
میراث فرهنگی و فکری بیژن اشتری
بیژن اشتری سهم بزرگی در آشنایی ایرانیان با ساختار قدرت در نظامهای اقتدارگرا داشت.
او با انتخاب آثار دشوار، اما ضروری، توانست نسلی از خوانندگان را به سمت آگاهی سیاسی و تاریخی سوق دهد.
ترجمههای او همچنان در بازار کتاب ایران از پرفروشترین آثار حوزه تاریخ و سیاست هستند و بارها تجدید چاپ شدهاند.
گردآوری: تهران کیوسک
